Amerikan hazinesinden zengin dahinin öyküsü

Financial Times’in 2010’da Yılın İnsanı ilan ettiği Amerikalı işadamı Steve Jobs, 1970’de kurduğu Apple’la  40 yıldır dünyayı değiştiriyor. Haziran sonunda 75.8 milyar dolar nakit kaynağı olan şirket, elindeki nakit 73.768 milyar dolara düşmüş olan ABD hükümetinden daha zengin. Apple’ın piyasa değeri 363 milyar doların üstünde. Dünyanın en değerli ikinci şirketi durumundaki bu efsanenin yaratıcısı Steve Jobs, yaratıcılığı ve mükemmeliyetçiliğiyle ünlü. Kaybetmekten, hata yapmaktan korkmuyor. Dünyanın en yetenekli gençleri onunla çalışmaya can atıyor. Çıkardığı her yeni ürün kapışılıyor. Yıllardır pankreas kanserini yenmek için çalışan Jobs’un hayatı bir çok filme konu olacak kadar renkli.



Suriyeli babası evlatlık verdi
Suriyeli müslüman bir babanın ve İsviçre kökenli bir annenin üniversite yıllarındaki aşkının meyvesi olan, Steven Paul “Steve” Jobs, 24 Şubat 1955 doğumlu. Anne-babası evlenmeye hazır olmadıklarını düşünerek, çocuklarını California’lı bir karı kocaya evlatlık olarak verirler. Tek koşulları çocuklarının üniversite eğitimi almış kişilerin yanında olması ve üniversiteye gitmesidir. Steve’i almak için Jobs ailesi kendi eğitimleri konusunda yalan bilgi verseler de, oğullarını büyüdüğünde Read College’a gönderirler.



Hindistan’a gitti, Budist oldu
Steve, daha ilk yılında okulu bırakır ama dinleyici olarak derslere girer. Bu dönemde Kaligrafi gibi dersler alır. Bir süre Hindistan’a gider. Orada çeşitli uyuşturucularla tanışır. ABD’ye döndüğünde o artık saçları kazınmış bir Budisttir. 1974’te teknisyen olarak işe girdiği Atari’da ortağı Steve Wozniak’la tanışır. (Bir rivayete göre, beraber geliştirdikleri bir iş için 5 bin dolar alır, ancak arkadaşına yalan söyleyerek ona sadece 700 dolar kazandığını söyler.) İkili 1976’da Ronald Wayne’le birlikte Apple’ı kurarlar. 1983’te Pepsi’nin CEO’su, John Sculley’i “Birlikte dünyayı değiştirmek” üzere Apple’a gelmeye ikna eder. 1984’te çarpıcı bir reklam kampanyasıyla piyasa sunduğu Macintosh’la, bir devrim başlatır. Ancak pazardaki sorunlara bağlı olarak Apple’ın  karı azalınca, Sculley ondan istifasını ister.


Grafik animasyonla büyük başarı
Apple’dan ayrılan Jobs, 1986’da the Graphics Group’u satın alır. Pixar adını verdiği bu şirket, “Oyuncak Hikayesi” gibi başarılı işler çıkarır.  2006’da şirketi  7.4 milyar dolara Disney’e satan Jobs, Disney’in yüzde 7’lik hissesine de sahip olur. Apple, 1996’da Jobs’un Next isimli şirketini 426 milyon dolara alınca, Jobs yeniden şirketine kavuşur ve her attığı adımla yeni bir çığır açar. Apple, Mac OSx, iMac, iPod, iTunes Store, iPhone ve iPad’le dünyanın en kârlı şirketleri arasına girer.


"Mona Simpson"un kitabı Hollywood'un
dikkatini çekince, başarılı bir filme dönüştü."  

Kız kardeşi Jobs’a dedektiflerle ulaşır

1991’de Budist töreniyle evlendiği Laurene Powell’dan bir erkek, iki kız çocuk sahibi olan Jobs’un, eski kız arkadaşı hamile kaldığında “kısır olduğu ve çocuk sahibi olamayacağı” gerekçesiyle reddettiği ve yıllar sonra kabullendiği Lisa isimli bir çocuğu daha var. Kız kardeşi Lisa Simpson’sa ünlü bir yazar.  Jobs’un gerçek anne-babası kendisini evlatlık verdikten sonra evlendiklerinde dünyaya gelmiş.  “Anywhere but Here” isimli kitabında 5 yaşındayken annesini ev kendisini terk eden babasını anlatan Mona, yıllar sonra 1986’da evlatlık verilen kardeşinin kimliğini  iki dedektif yardımıyla  bulmayı başarmış.

 

Korsan olabilecekseniz neden orduya katılasınız?

William L. Simon, Jay Elliot’un birlikte yazdığı kitap, “The Steve Jobs Way” Steve Jobs’un mükemmel yanlarına odaklanıyor. Steve Jobs’u, “çalışanlarını ürün grupları etrafında toplayan bir korsanlar kaptanı” olarak tanımlayan yazarlar, Jobs’un başarısını ürünlere aşık olmasına bağlıyorlar. Simon ve Elliott’a göre, ürünleri yetenekleri çekmek için kullanan Jobs, A sınıfı oyuncular buluyor ve onları tasarımların verdiği gururla motive ediyor.“Lider olmak için kuralları yeniden yazmak gerekir” diyor. “İmkansız diyeni dinleme” ilkesiyle hareket ediyor. Algının ürün başarındaki rolünü çok iyi bilen bir yönetici olarak mağazalarını, ürünleri ve reklamları “ben müşteriyim, müşteri bendir” yaklaşımıyla tasarlıyor.
 

İtalyan gazeteciden Çürük Elma

İtalyan gazeteci Fabio de Fonte, son kitabı “Çürük Elma”da (La Mela Bacata) Jobs’a ağır eleştiriler yöneltiyor. Jobs’un baskıcı ve  sert yönetim tarzına, Uzak Doğu’da kötü koşullarda üretim yapılmasına göz yummuş olmasına dikkat çekiyor. Stanford Social Innovation Review’nin, Apple’ı Amerika’nın en az bağış yapan şirketleri arasında sıraladığını hatırlatıyor. 1997’de Apple’a döndüğünde, şirketin tüm yardım programlarını iptal eden Jobs’un bugüne kadar yeni bir sosyal sorumluluk projesine imza atmadığını belirtiyor.