Muhtar Kent Güldal Mumcu’yu el üstünde tutardı

Geçen hafta Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu oturumlarında sık sık, şirketlerin üst yönetimlerinde kadınlara yer açmanın önemi vurgulandı; bunun kadın-erkek eşitliği açısından kuru bir söylem olarak değil, şirketin performansı ve kârlılığı için gerekliliğine dikkat çekildi. The Coca Cola Company’nin CEO’su Muhtar Kent ve Renault-Nissan’ın CEO’su Carlos Ghosn, kendi kuruluşlarında üst yönetimdeki kadın yönetici oranını nasıl artırdıklarını çarpıcı örneklerle anlattılar.
Coca Cola’da Kent’in başarılı uygulamasını, pazar günkü yazımda anlatmıştım. Carlos Ghosn’un, otomotiv gibi kadın yöneticinin tüm dünyada zaten az olduğu bir sektörde ısrarlı davranarak nasıl harikalar yarattığını sizlerle paylaşma fırsatım olmamıştı.

Mumcu erkek olsaydı...
Önceki akşam Türkiye’ye bir döndüm ki, hangi televizyon kanalını açsam karşımda milletvekilleri birbirlerini yumrukluyorlar; Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, TBMM Başkan Vekili Güldal Mumcu’nun odasına dalıp, ona akıl öğretmeye çalışıyor.
Oysa bir itirazı varsa TBMM’de bu işin yolunun-yordamının ne olması gerektiğini, 4 yıl TBMM Başkanlık koltuğunda oturmuş biri olarak, en iyi bilmesi gereken kendisi! Ama çoğu AKP’li gibi herhalde o da kadınları sekreter, hemşire, eş, çocuklarının annesi olarak görüyor; iş hayatındaki ve siyasetteki varlığını hazmedemiyor. AKP’nin akil adamlarından sayılan Arınç’ın, TBMM’nin kurallarını hiçe sayarak Güldal Hanım’a akıl öğretmeye kalkması, başka nasıl açıklanabilir?
Biz bu kafayla mı kadınlara üst yönetimlerde yer açacağız diye düşünmeden edemiyor insan. Hele Renault-Nissan’ın CEO’su Carlos Ghosn’un Japonya’da Nissan’ın üst yönetiminde kadınlara yer açmak için % 20 kota uygulaması, “Kota” kelimesinin “k”sini duymak istemeyen bir parti iktidardayken, bizim iş âlemi için hiç söz konusu olamayacak bir durum.

Nissan’da kadın kotası
Renault Nissan’ı satın aldığında, Nissan büyük zarardaymış. Ghosn, 2 yıl içinde Nissan’ı kâra geçirmiş ve başarısını kanıtladıktan sonra sıra üst yönetimde kadınlara yer açmaya gelmiş. Çünkü “Daha çok iş başarısı, daha çok kârlılık, daha fazla müşteri kitlesine ulaşmak” istiyormuş.
Ne var ki Ghosn hangi pozisyon için kadın eleman istese, insan kaynakları “Aranan vasıflara uygun kadın bulamadık,” deyip erkek alıyorlarmış. Birkaç denemeden sonra Ghosn, kültürel tabuları yıkmanın kolay olmadığını anlamış ve çareyi “Yüzde 20 kadın kotası” getirmekte bulmuş. Başlangıçta yine “Aranan vasıfta kadın bulamadık” diye gelmişler; ancak her seferinde Ghosn’tan “Buluncaya kadar o  pozisyon açık kalacak, siz de işinizi tamamlamamış olacaksınız” yanıtını  almışlar. Sonunda yelkenler suya inmiş.
Şimdi Japonya’da Honda’da üst yönetimde kadın yönetici oranı % 0.4, Toyota’da % 1’ken, Nissan’da % 1’den % 5’e çıkmış durumda. Hedef birkaç yıl içinde % 10.